Tribun Logo

اِریکا چِنووِت Chenoweth و ماریا استفان هاروارد اونیورسیته‌سیله امکداشلیق چرچیوه‌سینده یاپدیقلاری بیر پروژه‌ده، 1900 ـ 2006 فاصیله‌سینده باش وئرمیش 300 سیاسی خالق حرکاتی و اینقیلابی دقیق آنالیز ائدیرلر. بو آراشدیرمادان ایکی موهوم نتیجه‌ آشکار اولور:

  1. اؤلکه‌نین توپلام جمعیتینین 3.5٪-نه چاتان حرکات، دئییشیکلیک یاراتماقدا هیچ‌واخت اوغورسوزلوقلا قارشیلاشماییبلار.


  2. بیر دیکتاتورا رئژیمی ییخیب یئرینده دموکراسی اینشا ائتمک شانسی زوراکی‌لیقدان اوزاق حرکات اوچون 53% فاییز و زوارکی‌لیقدان ایستیفاده ائدن حرکات اوچون 26% اوموشدور. باشقا سؤزله خشونت‌سیز خالق اعتیراض‌لاری‌نین موفقیت احتمالی، سیلاحلی حرکاتلا قیاسدا، ایکی قاتدیر.

چنووت دئییر: «هیچ بیر مبارزه، اؤز ذیروه‌سینده قاتیلیمجی‌‌لارین‌ین سایی اهالی‌نین توپلوم سایی‌نین 3.5٪-نه چاتاندا، مغلونِبیته اوغراماییبلار. او بو فنومنه، «3.5 فاییز قانونو» آدی وئریب. استونی‌ده 1980‌‌لی‌لرده باش وئرن «ماهنی اوخویان اینقیلاب» و 2003 ایلی‌نین اول‌لرینده گورجوستاندا باش وئرن «قیزیل گول اینقیلابی» بو قانونا نمونه‌لر کیمی حساب اولونورلار.

بو رقم ایران اوچون 3 میلیون ائدیر. آمما 3 موهوم شرطله:


1. جامعۀنین مختلف قشرلریندن اولسون (بوتون اتنیک قوروپلاری، بوتون طبقه‌لردن، بوتون اؤلکه‌دن و ...) تک فارسلار، تک اؤیرنجی‌لر، تک تهراندا، و... اولماسین

2. بو 3 میلیون نفر، شبکه‌لی و تشکیلاتلی شکلده حرکت ائتسین (قیریق قوشون کیمی یوخ)

3. زمان باخیمندن دواملی اولسون (آراسی کسیلمه‌سین)

آغیلا باتان پروژه

بو یوزده 3،5 اهالی‌نین یوخاریدا کی 3 شرطلره تابع بیر حالدا توپلاماق اوچون، توپلومدا قبول گؤرموش بیر یا بیر نئچه آغیللی پروژه اولمالی‌دیر.

1ـ نه اولدوغو عموم اوچون بللی اولمالی‌دیر، (عموم: یعنی هم دستکله‌ینلره و هم ده موخالیف‌لره)

2ـ هانسی قوه‌لرله یاپیلمالی اولماسی عموم اوچون بللی اولمالی‌دیر.

3ـ یاپماسی عموم اوچون مومکون گؤرونمه‌لی‌دیر.

4ـ پروژه‌نین گؤزله‌نیلن نتیجه‌سی، اؤز دستکله‌ینلری‌نین گؤزونده ائله مطلوب گؤرونمه‌لی‌دیر کی، یاپماسینا لازیم اولان 3 میلیون‌لوق کوتله‌نین گؤزونده، رئژیمه ساواش آچماق اوچون لازیم اولان هزینه‌نی وئرمه‌یه دیسین.

5. پروژه‌نین ایرانلی لیدری، ایدئولوژیسی، مالیه و مدیا دسته‌یی و دونیا گوجلری آراسیندا سیاسی حامی‌لری بللی‌ اولسون.

1356 ـ 1357: کویت
1356 ـ 1357 جی ایللرده باش وئرمیش اینقیلابیندا، بو آغیلا باتان پروژه‌نین آدی، "کویت" ایدی. جهالت و عوام‌لیق اوزریندن، تصور اولونوردو کی، کویت‌ده دؤولت آی به آی قاپیلاری دؤیوب و کوللی میقداردا پول پایلاییر! هابئله عوام و خواص، ساوادلی و ساوادسیز، ایراندا دا، نفت ساتیشیندان حاصیل اولان پولو توکنمه‌ین بیر افسانه‌وی ثروت حئساب ائدیب بو اویدورما "کویت" مودلی‌نین ایراندا ایجراسین هم مومکون حئساب ائدیردیلر و هم ده، مین دردین درمانی!

ایران 1356

سون 47 ایلده آرادا بیر آغیالا باتان پروژه یوخ‌ایدی. مثلا 2009 یا 1388 ده یاشیل حرکات: سئچگی‌لرین نتیجه‌سی و امام "خمینی‌نین قیزیل ایللرینه" گئری دونوش ایدی! اعتیراض ائدن کوتله‌نین و لیدرلری‌نین بو تیپلی شوعارلاری بورا قدر شرح ائدیلن "آغیلا باتان پروژه"یه هئچ جور بنزه‎‌میردیلر.

ایندی سون 47 ایلده ایلک دفعه اولاران، عموم‌ون بیر قیسمی‌نین ذهن‌ینده، یئنی بیر آغیلا باتان پروژه‌نین فورمالاشماسی حیس اولور. بو پلان‌ین آدی "ایران 1356" یا "شاه دؤورو"دور.

1ـ نه اولدوغو عموم اوچون بللی‌دیر، (عموم: هم دستکله‌ینلره و هم ده موخالیف‌لره)

2ـ هانسی قوه‌لرله یایپلمالی اولماسی عموم اوچون بللی‌دیر.

3ـ یاپماسی عموم اوچون مومکون گؤرونور.

4ـ پروژه‌نین گؤزله‌نیلن نتیجه‌سی، اوز دستکله‌ینلری‌نین گؤزونده ائله مطلوب گؤرونور کی، یاپماسینا لازیم اولان کوتله‌نین بیر قیسمی‌اوچون، رئژیمه ساواش آچماق اوچون لازیم اولان هزینه‌نی وئرمه‌یه دیر.

5. پروژه‌نین ایرانلی لیدری، ایدئولوژیسی، مالیه و مدیا دسته‌یی و دونیا گوجلری آراسیندا سیاسی حامی‌لری بللی‌دیر

بو پلانلا باغلی نئچه مقام:

  1. بو پروژه هله اؤنجه ایشاره اولان کیفیت‌له 3 میلیون طرفداری قازانماییبدیر.
  2. بو حرکات سون درجه زوراکی‌لیغا آچیق بیر حرکات‌دیر و بو دا بو حرکاتین 3 میلیون آکتیو قاتیلیمجی‌نی قازانماق یولوندا جیدیی بیر مانع‌دیر.
  3. بو یئگانه آغیلا باتان پلان دئیر. خالق موجاهیدلری‌نین ده پلانی وار آمما اونلارین توتالیتر بیر رئژیم یاردماغا دائیر پلانلاری تکجه اؤزلری اوچون "آغیلا باتان قالان" ساییلیر و دیگر اینسانلار اوچون کابوس‌دور. ایندی‌لیکده آلبانیادا 2500 نفرلرلیک قوه‌لری وار. آمما بو پروژه، خالق موجاهیدلری‌نین طرفدارلاری 3 میلیون اولسالار بئله، یوخاریداکی 3 شرطدن یلکه ان واجیب شرط تأمین ائده بیلمز. (1.جی شرط: جامعۀنین مختلف قشرلریندن دئیرلر)

جمهویریت‌چی‌لیک

دموکراتیک، سکولار و فدرال بیر جمهوریت بیر آغیلاباتان پروژه کیمی موباحیثه اولونور و بو فیکرین بیر آغیلاباتان پروژه حالینه گلمک اوچون هله‌لیک بعضی مانعه‌لر وار. حاقیندا دانیشدیغیمیز او 5 شرطه باخاق:

1ـ نه اولدوغو عموم اوچون بللی‌دیر، اوفوقو قدرت پایلاشما مودلی یعنی مرکزکه اتنیک توپلوملارین یاشادیقلاری بؤلگه‌ر آراسیندا سیاسی قدرت‌ین پایلانماسی اطرافیندا ایجماع یوخدور.

2ـ هانسی قوه‌لرله یاپیلمالی اولماسی. (موجاهید اولمایان و شاهچی اولمایان‌لار، گمان آراشدیرما مرکزی‌نین آراشدیرماسیندا شاهچی‌لاری دستکله‌ین 21%، جمهوریتی 26 فاییر و فدرال بی یاپی‌نی 15 فاییز دستکله‌ییر. پس ان آزی بو آراشدیرما اساسیندا جمهوریت‌ین طرفداری شاهچی‌لارین طرفدارلارینی ایکی قات اوسته‌له‌ییر. دیقت! بو نیست هم دئیشه بیلر و هم آز آمما بیرلشمیش گوج، بؤیوک آمما پراکنده بیر گوجه غالیب گله بیلر. بو یولدا ایش گئدیر و بو چاتیشمامازلیق یئزلیکله رفع اولا بیلر.

3ـ یاپماسی عموم اوچون مومکون گؤرونور. اوکی. هامی نورمال بیر جمهوریت‌ین نه اولماسینی مثلا توکیه میثالیندا تانیر.

4ـ پروژه‌نین گؤزله‌نیلن نتیجه‌سی، اوز دستکله‌ینلری‌نین گؤزونده ائله مطلوب گؤرونور کی، یاپماسینا لازیم اولان کوتله‌نین بیر قیسمی‌اوچون، رئژیمه ساواش آچماق اوچون لازیم اولان هزینه‌نی وئرمه‌یه دیر. اوکی

5. پروژه‌نین ایرانلی لیدری، ایدئولوژیسی، مالیه و مدیا دسته‌یی و دونیا گوجلری آراسیندا سیاسی حامی‌لری بللی‌دیر نامعین

"بو دوروم" هانسی دوروم‌‌دور؟

اؤنجه ایشاه اولدوغو کیمی، رقیب شاهپرستلرین، آغیلا باتان پروژه"سی بللی‌دیر، سای باخیمیندان حالا یئترسیز اولسالاردا، دستکله‌ین کوتله‌سی وار، دونیا گوجلری آراسیندا حامی‌لری وار و ان اساس ایران اینترنشنال کیمی مدیالاری وار. سون ایکی هفته‌ده سانکی "کشتیبان را سیاست دیگر آمد" و بی‌بی‌سی‌نین فارس خیدمتی‌ده ایکینجی شاهپرست کانالی کیمی رضا پهلوی‌نی بیرطرفلی دستکله‌ییر.

جمهوریت‌چی‌لیک پروژه‌سی‌نده ایشاره اولدوغو کیمی نامعین بیر مقام وار و لیدر مسئله‌سی‌ده ایناندیرجی بیر وجه‌ایله حل اولمامیش قالیر. پول و مدیا باخیمیندان دا دوروم بللی دیر.

بو دورومدا بیزی هانسی سناریولار گؤزله‌ییر؟

رئژیمی دئوریمه‌یه قالخان، قیام سیلسیله‌لری‌نین سونونجو و اوغورلوسو گلیب چاتاندا:

  1. میللی حرکت رئژیمی دئویرمک جهدلری یؤنلدن قووه‌لر و اونون مؤحتمل سونوچلارینا اینانمیر. پاسیو قالیر. آمما رئژیمدن بئزمیش کوتله میللی حرکاتی بای‌پاس ائدیب، مرکزچی شوعارلارلا، قیاما و اینقیلابا قوشولور. رئژیم چؤکور.


  2. آذربایجان میللتی‌ده، میللی حرکاتلا برابر کناردا قالیر. ایران تاریخینده بیر ایلک اولاراق، بیر اینقیلاب حاکیم رئژیمی ییخماغا آذربایجان سیز موفق اولور.


  3. میللی حرکات‌ین بوتونو یا بؤیوک بیر قیسمی اینقیلابا قاتیلماغا دعوت ائتسه‌ده، آذربایجان میللتی کناردا قالیر و اینقیلابا قاتیلمیر. نتیجه یوخاریدا کی کیمی‌دیر.


  4. میللی حرکت‌ده آذربایجان توپلومو دا اینقیلابا قاتیلیر. آمما میللی حرکات میللتی یؤنلده بیلمیر و مرکزچی‌ شوعارلار آغیرلیق باسیر.


  5. میللی حرکات، بیر آغیلا باتان پروژه‌ایله (تک باشینا یا شراکتی مثلا جمهوریتچی‌لرله) آذربایجان میللتی‌نین قاتیلماسی‌نا یاردیمچی اولور و عمومی شوعارلارلا یانی سیرا، آذربایجان میللی حاقلارینی طلب ائدن شوعارلارلا بوتون آذربایجان توپ یئکون اینقیلابا قاتییلیر. اینقیلاب رئژیمی دئویریر. اینقیلابا قاتیلمیش رئژیم‌ین چؤکدورولمه‌سینده پایداش طرف کیمی، یئنی ایرانین آنا یاساسی‌نین یازیلماسیندا سؤز صاحیبی اولور و آذربایجان میللی حاقلاری اؤز عکسینی یئنی آنا یاسا و یئنی اوصولی ایداره‌ده تاپیر.

    بو 5 آلترناتیوین خولاصه‌سی: آذربایجان سون 100 ایلده "فنا فی ایران" یعنی اؤزونو فدا ائدیب و ایرانی دوشونمک‌له قالیبدیر. آذربایجان حئساب ائدیر کی هر چتین مقامدا چیرمانیت ایرانی نیجات وئردیگی حالدا، اؤز باشی بؤرک‌سیز قالمیشدیر. ایندی بیر فیکیر وار کی بو دفعه موداخیله‌ ائتمه‌سک، قازانا بیلریک. بو چوخ تهلوکه‌لی و نائیو بیر آنلاییش‌دیر. مئیدانی بوش بوراخماق اولار، آمما هئچ بیر قارانتی یوخدور کی، باشقالاری بو مئیدانی دولدورماسینلار.

90ـجی دیقه توهمی!

هامی بیلیر کی هر حالدا اگر هر توپلوم بو قدار رئژیمی دئوریمکده رول اوسته‌لنمه‌سه، یئنی ایران‌ین یارانماسیندا داد سوز صاحیبی اولا بیلمز. آمما، آذربایجانین هئچ بیر انیقیلابا اولان ناکام جهدلره قاتیلماماسی و یالنیز سون و غالیب اینقیلابین سون آکت‌یندا اینقیلابا قوشولوماسی تئزینی ایره‌لی سورنلر وار. بئله بیر آبسورد فیکیر، اینقیلاب و اونون نئجه باش وئرمه‌سیندن خبرسیزلیک علامتی‌دیر. هئچ اینقلاب‌ین 90 ـجی دیقه‌سی بیر آن اؤنجه بئله بللی اولمور. اینقیلاب بیر زلزله کیمی، بیر ایلدیرم کیمی و بیر سونامی کیمی باش وئریر و غالیب اولان میللتی ده، مغلوب رئژیم کیم سورپرایز ائدیر.